Rusya özellikle 16. Yüzyıldan sonra Korkunç İvan ile başlayan ve Deli Petro ile devam eden süreçte Akdeniz'e ve sıcak denizlere inme politikası izlemiş, bu hususta en büyük düşman olarak gördüğü Osmanlı İmparatorluğu ile bir dizi savaşlara girmiştir. Bu savaşlar,
1568
Astrahan seferi, Rus Zaferi ile sonuçlanmış,
1676 Osmanlı Rus Savaşı,
Osmanlı Zaferi ile sonuçlanmış,
1686 Osmanlı Rus Savaşı, Rus Zaferi ile
sonuçlanmış,
1711 Prut Savaşı, Osmanlı Zaferi ile sonuçlanmıştır. Baltacı
Katerina hikayesi,
1735 Osmanlı Avusturya Rus Savaşı, Osmanlı
zaferi,
1768 1774 Osmanlı Rus Savaşı, Zaferi ile
sonuçlanmış,
1787 Osmanlı Rus Savaşı, Rus Zaferi ile
sonuçlanmış,
1806 Osmanlı Rus Savaşı, sonunda Ruslar yenilerek Eflak ve
Boğdan'dan çekilmiştir,
1828 Osmanlı Rus Savaşı, Rus Zaferi ile
sonuçlanmıştır,
1853 Kırım Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu ve müttefikler
Zaferi ile sonuçlanmıştır,
1877 - 93 Harbi olarak bilinir ve Rus zaferi ile
sonuçlanmış,
Birinci Dünya Savaşı, Kafkas Cephesi Rus Zaferi ile
sonuçlanmış gözükse de Rusya ihtilal ile savaştan çekilmiştir.
Bu
savaşlarda ortaya şu gerçek çıkıyor. Ruslar sürekli Osmanlı İmparatorluğu'nun
düşman olarak görmüş ve dönem dönem Yabancı devletlerin desteğini alarak
kazanmışlar, bazı dönemlerde ise bu desteği kaybetmişlerdir.
Belli başlı
savaşları incelersek 15- 16 yüzyılda Korkunç İvan, Çar olarak Rusya'yı
birleştirme düşüncesiyle o zaman ki Kırım ve Astrahan Kalesi'ni
kuşattı.
Ardından Sokullu Mehmet Paşa o dönemin Hac yolunun güvenliği ve
Rusların bölgede Etkin olacağı fikriyle savaşa girmiş, ancak Ruslar Osmanlıyı
geri püskürtmüştür. Bu savaşta Don Volga kanal projesinin Sokullu
Mehmet Paşa tarafından hayata geçirilmesi düşüncesi egemen
olmuştur.
Daha sonra İsveç Kralı Demirbaş Şarl'ın Ruslar tarafından
tehdit edilmesi ve öldürülmek istenmesi, Ayrıca Rusların bölgede aktif duruma
geçmesi sebebiyle Baltacı Mehmet Paşa idaresindeki Ordu, Rus
seferine çıkmış, Ruslar Prut Savaşı'nda kesin bir yenilgi almıştır.
Daha
sonra irili ufaklı savaşlar Çariçe'nin Osmanlı donanmasını yaktırması gibi
hadiseler yaşansa da Rusların sıcak denizlere inme istekleri ve hasta adam
olarak nitelendirdikleri Osmanlı'ya ve Türklere karşı mücadeleleri etmiştir. Batı
devletlerinin Osmanlı'nın saf dışı kalması fikrine sıcak bakmadıklarından
Osmanlı'nın toprak bütünlüğünü korumak istemişlerdir. Bu sebepten 1853 deki
Kırım Savaşında Osmanlı'ya destek vermişler ve Osmanlı, Kırım
Savaşında Rusları yenmiştir. Osmanlı İmparatorluğu lehine sonuçlanan Kırım
savaşı, masa üzerinde fazla bir kazanım elde edemediğimiz bir Osmanlı Rus
savaşıdır.
Ancak daha sonradan Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın
Osmanlı'yı zayıflatması, Ruslar'ın sürekli Ortadoks silahını kullanarak Ortodoks
haklarını korumak amacıyla Osmanlı'nın iç işlerine karışma bahanesi Rusya
Osmanlı'ya savaş açmıştır. 93 Harbi olarak bilinen Osmanlı
Rus savaşı Osmanlı'nın alehine sonuçlanmış, Ruslar neredeyse İstanbul'a
kadar gelmek üzereyken Yeşilköy Antlaşması yapılmıştır.
93 Harbi Osmanlı
açısından büyük bir yıkım olmuş, Romanya, Bulgaristan gibi pek çok
devlet bağımsızlığını kazanmıştır. Rusların Panslavizm politikası
etkisini göstermiştir 93 Harbinde. Ermeni sorunu, Balkan sorunu gibi sorunlar,
Osmanlı'yı içinden çıkılmaz duruma sokmuştur.
İlk etapta sakin ve
Osmanlı yanlısı görünen Ermeniler, Rusların Toprak Vaadi ve kışkırtmasıyla
kontrolden çıkmış ve Ermeni sorunu olarak tarihe geçen sorunların kıvılcımı
ateşlenmiştir. Çeteleşen ve vahşet sergilemeye başlayan Ermeniler, bu dönemden
itibaren Osmanlı'ya başkaldırmıştır.
Son olarak Birinci Dünya Savaşı'nda
Enver Paşa'nın Turan Ülküsü ile harekete geçip Kafkaslarda büyük askeri
stratejik hatalar ve lojistik sıkıntılar nedeniyle Osmanlı ile Rusya arasında
yapılan Kafkasya Cephesi savaşlarında, Osmanlı yenilgiye uğramış ve ardından
Kurtuluş Savaşı döneminde Rusya'da yaşanan İhtilal ve savaş koşulları nedeniyle
Türkiye ve Ruslar anlaşmaya varmıştır.
1. Dünya savaşının ardından ise Osmanlı İmparatorluğu ve Çarlık Rusya dağılmış, yerine gelen Türkiye Cumhuriyeti ve SSCB her ne kadar ayrı kutuplarda görünse ve ufak sürtüşmeler yaşansa da aralarında 1920 yılından itibaren sıcak bir savaş yaşanmamıştır.
0 Yorumlar