Josip Broz Tito (7 Mayıs
1892 Kumrovec Hırvatistan) fakir bir köyde ailenin yedinci çocuğudur. Babası
Hırvat annesi Sloven’dir.
Tito Kimdir
Çocuklu fakirlik içinde geçen Tito, gençlik yıllarında Avusturya ve
Bohemya’da çeşitli işlerde çalışmış, çalıştığı yerlerde sendika faaliyetlerine
katılarak Hırvatistan Sosyal Demokrat Parti’sine girmiştir. Zagrep'te 25. alay
da askerlik hizmeti için silah altına alındı. Birinci dünya savaşı başladığında Sırbistan'a gönderildi. Bu savaşa
karşı olduğunu söyleyerek propaganda faaliyetleri yaptığı için tutuklandı,
hapse atıldı. 1915’te serbest kalınca Karpat cephesinde tekrar savaşa
katıldı. Burada gösterdiği başarılar üzerine cesaret madalyası verildi. Rus
ordusuna esir düşen Tito, esir
kampında Türklerle tanışmış ve Türkleri çok sevdiğini belirtmiştir. Rusya'da Bolşeviklerin
safında 1917-1920 devrime ait savaşlara katıldı. 1920’de Yugoslavya'ya geri
döndü ve Yugoslavya komünist partisinin kurucuları arasında yer aldı.
Komünist Partisi’ne
bağlı yürüttüğü siyasi faaliyetlerden dolayı birçok kez tutuklandı.1937’de
ülkesinden çıkarak Avrupa'nın çeşitli yerlerine görevli olarak gitti. 1936’da
Paris Enternasyonal Tugayları'nın İspanya'ya geçişini organize etti. Bu çalışmalardan
dolayı Yugoslavya Komünist Partisi genel sekreterliğine getirildi. II. Dünya
savaşı çıkınca, kurtuluş kongresi komitesi kurdu. İşgal kuvvetlerine ve onlarla
işbirliği yapan çetelere karşı gerilla savaşı başlattı. Çevresindeki kişilere
görev verirken ve iş yaparken sık sık “Tito sen bunu yap” dediği için,
arkadaşları kendisi esas ismi olan Josip Broz’un yanına Tito eklemiş ve Mareşal Tito bu lakabıyla meşhur olmuştur.
Alman Nazi birliklerinin
Yugoslavya'ya saldırmaları üzerine ülkesindeki komünist cepheyle birlikte
direniş hareketini başlatan Tito, farklı etnik ve dinsel gruplardan oluşan
halkın birlik ve dayanışma duygularını hitap ederek örgütledi ve Alman güçlere karşı
koyacak Partizan direniş grubu oluşturdu. Almanlara karşı başarıyla direnen
Partizanlar, 1943’te Almanları geri püskürtmeyi başardı ve kurulan geçici
hükümeti de aynı yıl Yugoslavya'nın yapısını belirlemiş oldu. Tito 1945
yılında ülkenin yönetim şekline resmi olarak monarşiden federal cumhuriyete
çevirmeyi başarmıştır.
Mareşal Tito
sosyalist olmasına rağmen başa gelmiş ve Rusya'nın politikalarını uygulasa da
Yugoslavya'yı herhangi bir dış gücün bağımlılığından uzak tutmayı başarmış ve batılı
devletler ayrıca ABD ile sıcak ilişkiler kurabilen ilk sosyalist lider
olmuştur. 13 Ocak 1953 tarihinde Yugoslavya devlet başkanı seçilen Tito, 16 Mayıs
1974 yılında yaşam boyu devlet başkanı unvanı aldı. 1980 yılında ölümüne kadar
bu görevi sürdürdü.
Josef Broz Tito
Yugoslavya'da Mayıs 1980 de hayata gözlerini yumdu. Tito karizmatik duruşu ile
Yugoslavya'nın farklı etnik topluluklardan oluşan kompleks yapısını bir arada
tutmayı başarmıştır. Onun ölümünden sonra Yugoslavya’da çözünme başlamış, 1992
yılında Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti dağılmıştır.
Tito Varşova paktının
1968 de Çekoslovakya işgalini kınamış, sık sık Asya, Afrika ve Latin Amerika'ya
geziler yaparak bağlantısızlar hareketinin güçlendirmiştir.
Yunanistan'daki komünist
hareketlere sürekli destek vermesi nedeniyle batı ondan desteğini çekmiş,
Yugoslavya'yı kendi yönetim ve denetimi altına almak isteyen Stalin'in Tito'yla arası daima
açık olmuştur.
.
Tito Yugoslavya'nın eşit
halklardan meydana gelen federal bir toplum olduğunu ilan etmiş, Almanlara
karşı verdiği mücadele ve ülkeyi kurmasındaki çalışmalarından dolayı Tito'ya
1943’te Yugoslavya mareşalliği, daha sonra 7 Mart 1945’te hükümet başkanlığı ve
başkomutanlık verilmiştir. Dünyada en ünlü Mareşallerden biridir.
Tito Yugoslavya halkı
pek çok etnik ve dinsel yapı içermektedir. Herkese değer vererek karizmatik
duruşuyla bir arada tutmayı başarmış, saldırgan olmayan tutumu nedeniyle Sırp
milliyetçileri ve Çetnikler, hala kendisinden nefret etmektedir.Onun ölümüyle
ülkede artan şiddet olayları, hoşgörüsüzlük Yugoslavya’nın dağılması ile
sonuçlanmıştır.
Tito’nun İtirafı
Tito hayatını komünizm
ve sosyalizm ölçülerine yaşamış ve onun ölürken yaptığı itirafı gerçekten çok
çarpıcıdır. Ömrünü komünist ideoloji yolunda harcayan Salih Gökkaya daha
sonradan Müslüman olmuş ve bu yolu bırakmıştır. Aşağıdakiler onun anlatımıdır.
Türkiye komünist talebe
teşkilatı başkanı sıfatıyla Mareşal Tito’nun şeref misafiri olarak Belgrat'ta
gitmiş, ömrümün son günlerini geçirmekte olan yaşlı hareketler eden Tito, artık
ölüm döşeğindedir ve eski şaşalı günlerinden eser kalmamıştır. Onun gözleri
yaşlı titrer vaziyetteki halini görünce Salih teselli vermek için demiş ki
"efendim ölüm sizi korkutmasın belki maddi olarak aramızdan
ayrılacaksınız ama yaptığınız inanılmaz hizmetlerle kalplerde edebi
yaşayacaksınız"
Bunun üzerine Tito büyük
pişmanlık içerisinde şu müthiş itirafta bulunmuştur. "Yoldaş ben ölüyorum
artık ölümün ne derece korkunç bir şey olduğunu size anlatamam anlatsam bile
siz gençler bunu anlayamazsınız. Düşün ölmek yok olmak, toprağa karışmak ve
dönmemek üzere gidiş....İşte bu çıldırtıyor beni dostlarımızdan
sevdiklerimizden unvanımızdan, makamlarımız dan ayrılmak,dünya güzellikleri bir
arada görememek ne korkunç şey anlamıyor musunuz?"demiş.
Ardından "Size açık
kalpli bir itirafta bulunmak istiyorum ben öldükten sonra toprak olacaksam
benim yaptığım mücadelenin değeri nedir söyleyin bana. Yoldaşlarımın kalbine
gömülecekmişim, unutulmayacakmışım ve alkışlanacakmışım neye yarar! Ben
öldükten sonra beni alkışlayanların takdir sesleri, kabirde vücudumu parçalayan
yılan ve çıyanları insafa getirir mi söyleyin! Bu gidiş nereye! Bunun izahını
yani ölümün ve sonrasının izahını Marx, Engels, Lenin yapamıyor.
Ben bunu itiraf etmek
zorundayım ben Allah'a Peygambere ve ahirete inanıyorum artık. Dinsizlik çare
değil. Düşünün, şu kâinatın bir yaratıcısı şu muhteşem sistemin bir kanun koyucu
olmalıdır bence. Ölümden sonra mazlum gidenlere zalimlik edenlerin bir
hesaplaşma yeri olmalıdır. Hakkını almadan, cezasını görmeden gidiyorlar. Böyle
keşmekeş olmaz ben bunu vicdanen hissediyorum onların ahlarına kulak verecek
bir merci, onların ilahlarına kulak verecek bir merci olmalı. Yoksa insan
teselli nerden bulacak bunun bir açıklaması olmalı.
Son olarak aynen bunu
demiştir “Nedense ölüm kapıya dayanmadan bunu idrak edemiyoruz. Belki de göz
kamaştırıcı makamlar buna engel oluyor ben bu görüşteyim yoldaşlarım siz ne
derseniz deyin." Mareşal Tito 4 Mayıs 1980 Ljubljana Slovenya
Yorum Gönder